مودراها باشگاه تخصصی یوگا پرنده آزاد ♥

  استان البرز باشگاه تخصصی یوگا پرنده آزاد کرج سیمین صدیق ابراهیم نیا    مودراها ، گیانا مودرا ، چین مودرا ، یونی مودرا ، بهیراوا مودرا ،هریدایا مودرا ، ويپاريتاکاراني مودرا ، قفل فکر ، مهر و موم کردن ذهن ، برقراري انرژي در بدن ، درمان با مودرا ، کسب آرامش ، کسب آگاهي ، آساناها ، بانداها ، پراناياما

     توجه : هر گونه کپی برداری از این مطلب فقط با ذکر منبع آزاد است

تعريف و بيان علمي مودرا :

 کلمه مودرا در زبان سانسکریت از ریشه مود (mud) می باشد و به معنی حال خوش ، خوشحالی و سرور است . بنابر اين مودرا ، تمرينات سرور آور يا لذت بخش معنی می گردد . معنای دیگر کلمه مودرا ، حالات ، اشاره ، فداکاری و . . . بوده و در حکمت های علمي ـ عملي و شاخه های نظری یوگا به معنای جریان پرانیک است . مودراها حرکات ظریفی هستند که سطح آگاهی و هوشیاری را توسعه می دهند و باعث می شوند که تمرکز فکر در کاری که مشغول انجام آن هستیم ، افزايش يابد . از مودرا به مفهوم مهر و موم کردن فکر و ذهن جهت کسب رازهای پنهان نیز ياد شده است .

بکار بستن مودراها فکر را قفل کرده و در واقع به فکر اجازه نمی دهد که از طریق اعضای حسی به سمت خارج و محسوسات کشیده شود ، بلکه فکر را به درون رجعت داده و آن را در قلب ، ثابت نگه می دارد . مبدأ پیدایش مودراها دقيقاً مشخص نیست .  بررسی هاي انجام شده ، نشانگر آنست که مودراها مخصوص به منطقه اي خاص نبوده و در تمام دنيا وجود داشته است ، اما در برخی از مناطق کره زمین بیشتر مورد توجه بوده است . مثلاً در هندوستان مودراها جزء ثابت تمام اعمال مذهبی و آداب روزمره مانند سلام کردن ، ادای احترام و  . . . محسوب می گردد . بکارگيري مودراها همچنین در رقص های هندی نيز کاملاً مشخص و شناخته شده می باشد . برخی از نقش و نگارها و پیکره های بجا مانده در مشرق زمین ، قدمت مودراها را به قرن هاي اول و دوم قبل از میلاد مسيح می رساند .

امروزه ما در زندگي روزمره نیز شاهد هستیم ، گاهي انسان ها با اشاره دست و يا چشم ها بدون صحبت کردن به معنايي مورد نظر اشاره می کنند و با زبان سمبليک با ديگر افراد ارتباط برقرار می کنند . يوگي هاي باستاني اين زبان سمبليک را در تمرينات مودرا برای اشاره به سطح هشیاري استفاده می کردند .

در دانش يوگا از مودراها پس از کسب مهارت در آساناها ، بانداها ، پراناياما (تمرينات تنفسی) و همچنين بعد از برطرف شدن انرژي هاي بلوکه شده در بدن استفاده مي گردد . مودراها با فکر در ارتباط هستند و تمرين مودراها موجب ثابت شدن فکر بر روي يک نقطه خاص می شود و به همين جهت تمرين مودراها تمرکز را افزايش می دهد و اين امر در مديريت ذهن نقش مؤثری را ايفا می نمايد .

ما در زندگی روزمره به صورت ناخودآگاه از برخی مودراهاي ساده استفاده می کنيم ، برای مثال حالت دست ها در دعا کردن و راز و نیاز با خداوند ، وقتی با يکديگر دست می دهيم و يا زمانی که به نشانه علاقه و ارادت دست خود را بر روی قلبمان می گذاريم يا کف زدن در زمان تشویق و شادماني يا دست ها را به سمت آسمان کشیدن براي دعا کردن و . . . و به این ترتیب ژست های فيزيکی بر بدن خود می دهيم تا حقایق با ما شکل بگیرد .

مودراها را در هر شکلی می توان انجام داد ، مثلاً در هنگام راه رفتن (گام ها آرام ، مرتب و منظم) ، در حالت ايستاده (پاها به اندازه عرض شانه باز) ، در حالت خوابيده ، در صف اتوبوس ، در راه بندان و حتی هنگامی که به موسيقي ملايمي گوش می دهيم ، اما من خودم ترجيح می دهم تا مودراها را در یک فضای موزون و در حالت در خود بودن انجام دهم! به خاطر داشته باشید که احساسات و افکار ما بر روی حوزه انرژي مان تأثیر مثبت  يا منفی می گذارد و ما با انجام مودراها قصد داریم تا بطور مثبت بر این حوزه های انرژي تأثیر را ایجاد کنیم . به همین دلیل هم محیط و وضعيت های ما در هنگام انجام مودرا از نظر من بسیار مهم و مؤثر است . بنابر این جهت بدست آوردن بهترين نتیجه بهتر است در محیطی دلپذیر و در حالتی آرام بنشینیم و بدن خود را به صورت متقارن و با ستون فقرات صاف نگه داريم . لازم به ذکر است ، در صورتي که از صندلي استفاده می شود کف پاها می بایست بر روی زمین قرار گرفته باشند .

♥  کاربرد مودراها :

گاهی اجرای یک مودرا بلافاصله احساس شما را عوض کرده و لذت انجام آن را حس می کنید ، اما استفاده از مودراها می تواند واکنش های پاکسازی و سم زدایی از بدن را نیز به همرا داشته باشد . در اينگونه موارد بايد بدانيد بدن در حال برون ريزي و سم زدايي است ، بنابر اين نترسيد و تمرين خود را ادامه دهيد . در صورتي که احساس کرديد بدن بیش از اندازه بهم ريخته است چند روزي به خود توجه کنيد ، آب و مايعات فراوان بنوشید تا بتوانيد روند پاکسازي را بهتر طي کنيد .

به نظر من مودرا را می بایست همانند یک دارو ( مثلاً آنتي بيوتيک) هر روز به مدت چهل و پنج دقيقه و يا سه دوره پانزده دقيقه اي به صورت منظم و در زمان معين انجام داد . البته با گذشت زمان و حساسیت بيشتر دست ها در زمان هاي کوتاه تري هم به نتيجه خواهيد رسيد . 

نکات مهم برای اجرای مودراهای دست :

در مودراهاي دست فشار وارد شده توسط انگشتان دست به يکديگر بايد آرام باشند و تا حد ممکن دست ها رها نگه داشته شوند .

برای بدست آوردن نتیجه ، می بایست حوصله به خرج دهيد . به خاطر داشته باشید در این جهان لايتناهی هر بدست آوردنی با سعی ، صبر و تلاش بدست میآید که : «لیس للانسان الا ما سعی» در تمرینات مودرا نیز تا زمانی که دست ها عادت کرده و انگشتان ورزيده شوند ، قدری زمان لازم است . بايد خود را عادت دهيد که از هر دو دست به خوبي استفاده کنيد .

در هنگام انجام مودراها از تنفس آرام و عميق شکمي استفاده کنید .

هرگز تمرین را به طور ناگهانی به پایان نبريد .

با توجه به وضعیت روحی و جسمی و نیاز درمانی ، یک يا دو و حداکثر سه مودرا را انتخاب کرده و برای مدتی فقط همان ها را انجام دهيد .

از انجام چند مودراي مختلف در یک روز و یک دوره پرهیز کنید .

با توجه به نیاز خود به انجام مودرا بپردازید و به طور اتفاقی مودرایی را انتخاب نکنید .

بعد از مدتی تمرین خواهید دید که انگشتان شما به مراتب حساس تر می شوند و به مرور زمان پاسخی که از انجام مودرا بدست مي آوريد قوی تر می گردد . فراموش نکنيد انعطاف دست ها ارتباط مستقیمی با انعطاف بدن شما دارد و اگر مشکلی در بخشی از بدن خود داشته باشيد ، در منطقه بازتابی مربوطه در دست ها خود را نشان خواهد داد و البته مناطق بازتابی در دست ها با مناطق بازتابی کف پاها نيز مطابقت دارد . به این ترتیب دست ها به مانند آینه ای از بدن عمل میکنند و به ما اجازه می دهند تا ذهن و بدن خود را بنگریم .

 گروه های مودرا : مودراها به پنج گروه اصلی به شرح زیر طبقه بندی می شوند :  

مودراهای دست / هاستا (Hasta) : این مودراها با تمرکز همراه هستند و سیر پراناهای جذب شده به وسیله دست ها را به بدن باز می گردانند . مودراهای مرتبط با انگشت شست و انگشت اشاره ،  مغز را به کار انداخته و سبب می شوند توده ای از انرژی تولید شود و با حرکت به سمت پائین و دست ها دوباره به مغز برگردانده شود . اجرای این مودراها آگاهی ذهنی را باطنی کرده و سبب درون نگری می شود . این گروه مودراها (مودراهای مربوط به ارتباط انگشت شست و اشاره) پنج روش زیر را شامل می شوند :

گیانا مودرا (Gyana mudra)

چین مودرا(Chin mudra)

یونی مودرا(Yoni mudra)

بهیراوا مودرا(Bhairava mudra)

هریدایا مودرا(Hridaya mudra)

البته مودراهای دست تعداد بیشتری را شامل می شوند . در برخی از کتب و منابع يوگا تعداد 27 و حتی در برخی ديگر از منابع يوگا به بيش از 50 مودراي دست اشاره شده و آموزش داده شده است . در بالا فقط از مودراهاي مربوط به انگشت شست و اشاره نام برده شد .

مودراهای سر / مایا (Maya) : برخی از آنها از گروه تمرینات تمرکزی اند . در این مودراها ، از چشم ها ، گوش ها ، بینی و یا زبان استفاده می شود ، مانند :

شامبهاوی مودرا (Shambhavi mudra) خیره شدن به نقطه ی بین ابروها

ناسیکاگرا دریشتی (Nasikagra drishti) خیره شدن به نوک بینی.

کچاری مودرا  (Kechari mudra)

کاکی مودرا  (Kaki mudra)

بهوجانگینی مودرا  (Bhujangini mudra)

بهوچاری مودرا (Bhoochar mudra)

آکاشی مودرا  (Akashi mudra)

شان موکی مودرا (Shanmukhi mudra)

یون مانی مودرا (Unmani mudra)

مودراهاي وضعیتی / کایا (Kaya) : این تمرینات که از حالات مختلف کیفی بدن استفاده می کنند و با تنفس و تمرکز آمیخته شده اند عبارتند از :

پرانا مودرا (Prana mudra)

وی پاریتا کارانی مودرا (Vipareeta karani mudra)

یوگا مودرا (Yoga mudra)

پاشی نی مودرا (Pashinee mudra)

مان دوکی مودرا (Manduki mudra)

تاداگی مودرا (Tadagi mudra).

مودراهای انسدادی / بانداها (Bandaha) : ترکیبی از مودراها و انقباض ها هستند که عبارتند از :

ماها مودرا (Maha mudra)

ماها بهدا مودرا (Maha bheda mudra)

ماها ودا مودرا (Maha vedha mudra)

مودراهای  مياندوراهي / عجانی يا آدهارا(Ahara) : این مودراها جهت پرانا را از پائین ترین نقاط بدن به مغز تغییر می دهند که عبارتند از :

آشوینی مودرا (Ashwini mudra)

واجرولی مودرا (جهت آقايان) / ساهاجرولی مودرا (جهت خانم ها) (Vajroli/sahajroli mudra)

کلام پایانی : به گفته اسحق نیوتن : آنچه می دانیم ، یک قطره است و آنچه نمی دانیم ، یک اقیانوس . شايد در يک نگاه سطحي اثرات مفيد و سودمند مودراها غير قابل باور به نظر برسند اما باور داشته باشید ، مودرا ها موجب برقراري انرژي های خاص در بدن می گردند و در عین حال قادرند تا اعصاب بدن را از اين طریق تحت تأثیر قرار دهند . انرژي هایي که خداوند رحمان در وجود تمامی ما انسان ها به صورت يکسان قرار داده و در اثر عمل به واجبات و مستحبات ديني ، پرهیز و اجتناب از گناهان و بواسطه تمرين و تکرار تمرينات در کنار تفکر و ديدگاه مثبت ، بتدريج بر ما آشکار خواهند شد .  مودراهاي مختلف مي توانند موجب تحريک و يا آرامش اعضاي مختلف بدن شوند و از آن ها می توان در درمان بيماري هاي مختلف ، برقراري حالت هاي خاص روحی و ذهني ، همچنين بدست آوردن آرامش استفاده کرد . البته همواره این اصل را بخاطر داشته باشید که وقتی صحبت از شفا و درمان می گردد ، هيچيک از تمرينات يوگا نمی تواند جايگزين درمان های پزشکی باشد ، لذا تمامی تمرينات را در کنار درمان هاي پزشکی خود بکار گيريد و از نتايج آن شگفت زده گرديد . با انجام مودراها ، بدون صرف کمترين هزینه اي می توانید سلامتی ، آرامش و شادمانی را البته در کنار ساير تمرينات يوگا تجربه نمائيد . فقط شکیبا باشید! برای بروز شفا در هر سطحي زمان لازم است . پس اجازه دهيد زمان بگذرد . با شور و اشتياق تمرين کنید و خونسرد و مطمئن تمرينات خود را ادامه دهيد . مطمئن باشید ، پاداش این شکیبایی را دریافت خواهيد کرد . این اصل را نیز فراموش نکنید که هر گاه چیزی در درون ما تغییر می کند ، محیط اطرافمان نيز به پيروی از آن تغییر می کند و هر بهبودی در وجود ما با بهبودی در جهان اطرافمان همراه است .

 ♥ با تشکر فراوان از استاد حسن تيمورتاش 

و

  با اميد شکیبایی ، شجاعت و شکوفایی روزافزون شما عزیزان

باشگاه تخصصی يوگا پرنده آزاد

سیمین صدیق ابراهیم نيا

بهمن ماه 1392